• Esther

Burgerparticipatie: de eerste stap op weg naar succes

Updated: Sep 21


Op een goede manier input en meningen verzamelen is moeilijk. Het kost tijd, energie en personeel. Hoe gebruik je de verzamelde input op een effectieve manier? Hoe maak je transparante beslissingen naar aan leiding van soms tegenstrijdige ideeën? Het is ontzettend lastig om kwalitatieve feedback te analyseren en effectief inzetten bij beleid en projecten.


Het is dus gemakkelijk om er überhaupt niet aan te beginnen en te kiezen voor een andere (en bekendere) weg. Toch is het verzamelen van input van burgers en stakeholders van onschatbare waarde. Het levert ongelofelijke resultaten op en het creëert gemeenschapsgevoel.


Als u werkzaam bent in de publieke sector kan het lijken op een mijnenveld. Waar begin ik, zijn er best practices die ik als voorbeeld kan gebruiken? Wat moet ik doen voordat ik het proces begin? Wordt dit intern geaccepteerd? Hoe zit het met extern? Hoe kan ik objectief zijn? Allemaal hele legitieme vragen, die u samen met ons kan beantwoorden.


Omarm je angst


Voor onze eerste sessie over de participatiestrategie van de Territoires Fédérateurs wilden we de individuele vragen en zorgen collectief aanpakken. Territories Fédérateurs is een educatieprogramma met meerdere steden, dat gebruik maakte van het Civocracy-platform om ambtenaren de middelen te geven om een constructieve burgerparticipatie op gang te brengen.


De eerste workshop van het programma werd ontworpen als een ‘safe space’, een veilige plek voor de deelnemers om hun grootste angsten te uiten als het gaat om het implementeren van burgerparticipatie. We stelden vast dat er vier belangrijke punten van zorg zijn.

  • Wat gebeurt er als er te veel inspraak is en we niet in staat zijn om op te volgen?

  • Hoe kunnen we op een effectieve manier mensen op het platform krijgen om deel te nemen?

  • Hoe moeten we, als ambtenaren, reageren op opmerkingen van burgers – zijn er “spelregels”?

  • Verschillen de spelregels van territorium tot territorium, van stad tot stad, of zijn er universele richtlijnen?

Deze zorgen zijn gegrond, en u zult ze ongetwijfeld herkennen. Gelukkig zijn deze vragen goed te bespreken en te beantwoorden, en dus geen reden om met participatie te stoppen voordat je begonnen bent:


Want er bestaat niet zoiets als te veel inspraak. Hoe meer stemmen u hoort, hoe beter u beslissingen kunt nemen. We kunnen u helpen met de beste methodes om een interactief raadplegingsproces op te zetten waarbij u burgers uitnodigt en u zich vrij voelt om op hun ideeën te reageren (door middel van het versturen van updates, individueel reageren etc.). Ontwikkel een onfeilbare communicatie- en engagementsstrategie om te zorgen dat mensen deelnemen! En de spelregels bepalen we samen met u. U bepaalt wat u belangrijk vindt, kiest een uitgangspunt en samen houden we ons eraan. Natuurlijk is elk gebied, elke stad en elke gemeente anders. Elke strategie die u implementeert zal enigszins moeten worden aangepast aan uw burgers (maar de basis van burgerparticipatie blijft hetzelfde!).


Wat vraag ik eigenlijk aan burgers?


Van alles en nog wat. Waarom? Burgers leven met de beslissingen die u neemt, dus ze weten precies hoe ze zich voelen over lokale kwesties, en hebben vaak geweldige suggesties voor verbeteringen.


We hebben discussies gevoerd over zeer verschillende onderwerpen, van biodiversiteit binnen de steden tot het nationale veiligheidsbeleid, en in alle gevallen hebben burgers ideeën aangedragen die zijn opgenomen in beleidsaanbevelingen en geïmplementeerd in projecten. Zorg er vooral voor dat u de discussies op de juiste manier in beeld brengt om ervoor te zorgen dat u relevante feedback krijgt!


Wees duidelijk over wederzijdse verwachtingen


Het is algemeen bekend dat burgerparticipatie noodzakelijk is, en niet alleen gewoon een leuk idee. We voelen allemaal dat het ‘het juiste’ om te doen is als het gaat om een goed-functionerende democratie. Waarom burgerparticipatie nodig is is echter niet alleen een theoretische vraag, maar ook een concrete vraag die helpt het participatieproces vorm te geven, over welk project of beleid het nu gaat. Dus, waarom hebben we eigenlijk meer burgerparticipatie in onze stad nodig?


Je kan beginnen door de volgende vragen te beantwoorden:

  1. Wat verwacht ik eigenlijk (als ambtenaar) van burgervoorstellen, reacties en andere bijdragen die impact zouden kunnen hebben, en wat ben ik van plan met de input (beleid vormen, advies inwinnen, een project uitvoeren)?

  2. Kan ik concrete maatstaven bedenken bij wat succes is voor elke raadpleging (aantal deelnemers, aantal bijdragen, algemene waardering, kwaliteit van de bijdragen)?

Dit zijn twee belangrijke vragen die moeilijk te beantwoorden zijn: Ze vragen veel tijd (een zeer schaars goed, dat weten we!), en het uitspreken van verwachtingen brengt consequenties met zich mee - zeker als je er niet aan voldoet. Het concretiseren van verwachtingen en succes betekent het stellen van doelen. Het geeft iets om naar te streven, en zorgt ervoor dat uw team het succes van het project gemakkelijk kan meten. Op deze manier voldoet u aan uw eigen verwachtingen, aan die van uw medewerkers en aan die van de burgers.


Zorgen bespreken en wegnemen


De beste manier om grote problemen aan te pakken? Samenwerken!


Het is tijd om de daad bij het woord te voegen. Door zorgen en angsten in de openbaarheid te brengen en te bespreken, kunt u constructieve feedback geven en kunt u leren van andere ambtenaren. Onze Territoires Fédérateurs workshops waren zo gestructureerd dat deze zorgen in een veilige ruimte kunnen worden behandeld onder collega's uit andere gebieden, zodat verschillende standpunten konden worden overwogen, angsten weggenomen konden worden en er collectieve conclusies konden worden getrokken.


De conclusie?


Waag het erop! Hoe eerder u uw burgers erbij betrekt, hoe eerder u diepe inzichten krijgt in uw gemeenschap die u kunnen helpen om een effectiever beleid te vormen.


Neem contact met ons op via esther@civocracy.org om een workshop te volgen en meer te leren over onze aanpak.